Bilgi Köşesi

IBAN Nedir? IBAN Numarası Kaç Hanelidir? İşte IBAN Hakkında Herşey

Bilge Adam
Yazar: Bilge Adam

IBAN Nedir? IBAN Kaç Hanelidir? IBAN formatı Nedir? Iban Yazılışı Nasıldır? IBAN ile ilgili bu ve diğer tüm sorulara cevap aradık.

IBAN Nedir?

Ülkeler arası gerçekleştirilen para transferlerinin (aktarma) kalitesini ile hızını arttırmak ve maliyetlerini minimuma düşürmek için Avrupa Birliği düzenlemeleri çerçevesinde International Bank Account Number yani kısa adıyla IBAN ismi verilen uluslararası bir banka hesap numarası standardı getirilmiştir. IBAN günümüzde Avrupa’nın 33 ülkesinde kullanılmaktadır.

Avrupa ülkelerindeki finansal kurumlar ve bankalar aracılığıyla gerçekleştirilmekte olan para transferlerinde oluşan hata ve bu hatalardan doğan hataların ortadan kaldırılması amaçlanarak IBAN kullanımı hayata geçirilmiştir. Bu şekilde transfer edilen paralar daha hatasız ve hızlı bir şekilde göndericinin hesabından kesilip alıcının hesabına aktarılmış oldu.  Buna bağlı olarak transfer işlemleri sırasında oluşabilecek hatalardan doğan gecikmeler ve ek maliyetlerde ortadan kaldırılmış oldu.

IBAN Kullanıcılarına Nasıl Kolaylıklar Sağlıyor?

Günümüz şartlarının her bananın ve her ülkenin hesap numarasının uzunluğu ve biçimi bir birinden farklıdır. Farklı banka veya ülkedeki bir kişiye para transferi yapmak isteyen bir müşteri hesap bilgilerinde sabit bir standart olmadığı için elindeki mevcut bilgilerin yanlış olma ihmalini düşünerek transfer işlemlerinde sıkıntı yaşayabilmekteydi.

Herhangi bir hizmet veya mal alımı durumunda ise birçok satıcının gönderdiği faturalarda farklı şekillerde hesap numaraları bulunmakta; buda para transferi yapacak olan müşteri için veya firma için hata risklerini 2 katına çıkarıyordu. Yanlış kodlama yapılan transfer işlemleri de gerçekleşememekte olduğunu düşünürsek karşı hesap numarasının yanlış kodlanması, para karşı bankaya ulaştığı zaman ortaya çıkmaktaydı. Böyle durumlarda işlemin düzeltilmesi tam bir eziyet halini almakta, işlemin süresi fazla uzamakta ve maliyeti yükselmekteydi. Bu nedenle günümüz insanları artık hesap numarası kullanımından uzaklaşmış, hesap numarasına göre çok daha kolay, hızlı ve hatasız olan IBAN numarasını kullanmaya başlamıştır. IBAN numarasının faaliyete geçmesinden sora havale işlemlerinde müşteriler para transferi veya ticari işlemlerini yaparken daha az hata yaptıkları yapılan araştırmalarda ortaya çıkmıştır. Zaten müşterilerin büyük oranda hesap numarası kullanımından kopup IBAN kullanımına yönelmesi bunun en büyük kanıtlarından biri olarak görülebilir. Bu yüzden eğer sizde hesap numarası ile işlemlerinizi gerçekleştiriyorsanız ve IBAN numarasının sağladığı kolaylıklardan habersiz iseniz yazımızı sonuna kadar okuyun ve aradaki farkı anlayın.

IBAN sistemine geçen bütün ülkelerde hesap numarası olan herkese birde IBAN numarası verilir. Her ülke için farklı bir standart ve biçimi IBAN’ın içinde özel geliştirilen bir şifreleme yöntemi ile elde edilmiş olan iki basamaklı kontrol rakamı bulunmakta. Farklı bir banka veya ülkeye para transferi yapmak isteyen bir müşteri, elindeki IBAN numarasını gönderici bankaya verdiği zaman para, alıcı bankaya veya şahıs hesabına gönderilmeden önce IBAN numarası kontrol edilir. Yanlış verilen IBAN numarası olması durumda hataya imkân verilmeden numaranın yanlış olduğu görülür ve transfer işlemi gerçekleştirilmez.

IBAN’ın Kullanımı

Şimdi IBAN’nın nasıl kullanıldığını daha iyi anlamanız için bunu bir örnek ile açıklayalım.

Örneğin; Almanya’da yaşayan Mehmet Bey’in, Türkiye’de yaşayan oğlu Serdar’a IBAN ile para transfer etmek istediğini varsayalım.

  1. Serdar, eğer IBAN numarasını bilmiyorsa müşterisi olduğu bankaya gider öğrenir
  2. Serdar, IBAN numarası babasına gönderir
  3. Oğluna para transfer edecek olan Mehmet Bey Almanya’daki müşterisi olduğu bankaya gider ve oğlunun kendisine göndermiş olduğu IBAN numarasını oradaki görevliye verip havale işlemi gerçekleştirmek istediğini söyler.
  4. Banka görevlisi Mehmet Bey’in vermiş olduğu IBAN numarasının doğru olduğundan emin olmak için kontrol eder ve IBAN numarası doğru ise para transfer işlemini gerçekleştirir.

Bu durumda para transferi doğru IBAN gerçekleşmiş olduğundan Almanya’daki bankadan gelen havale mesajı Türkiye’deki bankaya ulaşır ve Serdar babasının göndermiş olduğu parası sorunsuz bir şekilde çekebilir.

IBAN Numarası Nasıl Oluşturulur

IBAN, Dünyadaki bütün banka hesapları arasında sadece 1 hesabı temsil eden, harf ve rakamlardan oluşur. Her müşteri hesabının bir IBAN numarası vardır ve bir IBAN sadece bir hesabı temsil eder.

Bir IBAN numarası 34 basamağı geçmeyecek şekilde uluşturulur. IBAN numarasındaki ilk dört hane, çift haneli ülke kodu ve çift haneli kontrol rakamıdır.  IBAN numarasının geçerli ve doğru olduğunu anlamak için kontrol rakamı kullanılır. Kontrol rakamından sonraki numaralar ise ulusal banka hesap numarası içerir. Bu kısım IBAN numarasının toplamda 34 haneyi geçmemesi şartıyla her ülke tarafından serbest bir şekilde seçilebilir.

IBAN Kaç Hanelidir? İban Formatı Nasıldır?

Türkiye’de IBAN uzunluğu sabit 26 hane olacak şekilde belirlenmiştir.

Bazı ülkelerin IBAN numaralarının uzunlukları da aşağıdaki gibidir.

Almanya; 22

Avusturya; 20

Belçika; 16

Danimarka; 18

Fransa; 27

İsveç; 24

Finlandiya; 18

Hollanda;18

İsviçre; 21

IBAN Numarasının Elektronik ve Kâğıt Ortamında Gösterilişi

IBAN, elektronik bir ortamda saklanacak veya işlenecekse, tüm rakam ve harfler yan yana olacak şekilde ve aralarında boşluk bulundurmadan bitişik bir şekilde yazılmalıdır. Buna elektronik gösterim adı verilmektedir.

IBAN numarasının kâğıt üzerine yazılmasına da yazım gösterimi adı verilmektedir. Bu gösterim şeklinde ise IBAN soldan 4 basamaklı bir şekilde ayrılarak yazılmaktadır.

IBAN Nasıl Yazılır

TR56 0006 1000 0002 2995 0223 02

IBAN Numarasının Elektronik Gösterimi

TR560006100000022995022302

Türkiye’de IBAN Kullanımı

Türkiye de IBAN 1 Eylül 2005 yılından itibaren kullanmaya başlamıştır. Bu tarihten sonra ülkemizde faaliyet gösteren tüm bankalar IBAN kullanımına geçmiş ve müşterine IBAN numarası üretmişleridir. Bunların yanı sıra ülkemizdeki banka kuruluşları o tarihten sora yurtdışından gelen IBAN numaraları ile de işleme başlamıştır.

IBAN Numarasının Yurtiçi Para Transferlerinde Kullanılması

1 Eylül 2005 tarihinden sonra IBAN yurt dışı transferinde olduğu yurt içindeki transferlerde de (EFT işlemleri) kullanılmaya başlandı. Böylece o tarihten itibaren banka müşterileri, herhangi bir banka ya da finans kurumundan, ülkemizdeki farklı banka ve finans kurumu nezdindeki hesaplara IBAN ile EFT havalesi gönderebilmiştir.

IBAN numarası kullanılarak yapılan para transfer işlemlerinde alıcının şehri, şubesi vb. bilgilere gerek kalmadan sadece tam adı kullanılarak transfer işlemleri gerçekleştirilebilir.

Böylece uluslararası para transfer işlemlerinde olduğu gibi Türkiye’deki bankalar arası EFT işlemleri dahi karşı banka hesaplarının numarasında yanlış kodlamadan doğabilecek gecikme veya yanlış hesaba geçme gibi durumlarda riskler en aza indirilmiştir. İster yurtiçi ister yurtdışı transferlerde IBAN uygulaması zorunlu değildir ve eski hesap numaralarıyla da transfer gerçekleştirilebilmektedir. Bu para transferlerinde hesap numarası veya IBAN kullanımı tamamen müşterinin isteğine bağlı olan bir şeydir.

Müşterilerin Yapması Gerekenler

Müşterin öncelikle IBAN numaralarını almaları için bankalarına başvurmaları gerekmektedir. Kişi hesaplarına ait olan IBAN numarasını yalnızca bankalardan alabilmektedir. Bankalar dışında hiçbir kurum veya kuruluşun IBAN üretme yetkisi bulunmamaktadır.

IBAN numarasının kolaylıklarından faydalanmak istiyorsanız size para transferi yapacak olan kişiye IBAN numaranızı iletiniz ve sizde uluslararası veya Türkiye’deki bankalar arası transfer yapacaksanız alıcının IBAN numarasını öğreniniz. Para transferi ya da ticaret yaparken kişi veya bankalara verdiğiniz bilgilerin arasına IBAN numaranızı da eklemeyi unutmayınız.

IBAN numarası ile yapılan para transferlerinde hata olasılığı neredeyse hiç yoktur, gönderdiğiniz veya hesabınıza gelecek olan para transferleri IBAN numarası ile yapıldığında hesap numarasına oranla çok daha hızlı gerçekleşir. Bu nedenle yalnızca uluslararası para transfer işlemlerde değil ülkenizdeki para transferlerinde de IBAN kullanmayı tercih ediniz.

Yazar Hakkında

Bilge Adam

Bilge Adam

Biliyor Muyuz? Güncel Tecrübeyle Sabit Bilgiler Kaynağı yazarı.
Yazılar hakkında sormak istediklerinizi yorum yaparak yazı altlarından sorabilirsiniz.

Yorum Yapmak İster misiniz?