Alternatif Tıp & Şifalı Bitkiler

Fesleğenin Faydaları Nedir ve Fesleğen Bitkisi Neye İyi Gelir

Yazar: Davut

Fesleğenin Faydaları

Fesleğen genel olarak çok keskin bir kokuya sahiptir. Yaprakları yemeklerde baharat olarak kullanılan fesleğen yeşil yapraklı bir bitkidir fakat nadir de olsa mor renkte görülebilir. Şekil itibariyle naneye benzeyen bu bitki nane ile aynı familyanın üyesidir. Fesleğenin yaklaşık olarak 60 çeşidi bulunur ve hepsinin de şekli ve tadı birbirinden faklıdır. Anason fesleğeni, tarçın fesleğeni ve limon fesleğeni bu 60 türden bazılarıdır. Dünyanın birçok coğrafyasında yetişen fesleğen bitkisinin anayurdu Afrika ve Asya’dır. Fakat bazı çeşitleri de Tayland, İtalya, Vietnam ve Laos ülkelerine yayılmıştır.

Eski Yunan dilinde fesleğen kelimesi basilikohn olarak bilinmektedir. Ayrıca bu kelimenin anlamı da royal’dir yani asillik ve krallık anlamı taşımaktadır. Eski yunan dönemlerinde fesleğen bitkisi kutsal ve asil bir bitki olarak nitelendiriliyordu. Ayrıca bu bitki geleneksel olarak Hindistan ülkesinin aziz bir ikonu haline gelmişti. İtalya’da ise aşk sembolü olarak kullanılmıştır.

Fesleğen Hindistan’da endemik bir bitki olarak kullanılırdı. Pasifik’in bazı adalarında ve Orta Asya’da da yetişmektedir. Günümüz koşullarından bu bitki dünyanın hemen her bölgesinde yetişmekte, sıcak ve ılık iklim koşullarını sevmektedir. Akdeniz ülkelerinde yıllardır fesleğen yetiştirilmesinin nedeni de budur. Hatta birçok evde saksı içerinde bile yetiştirilmektedir.

Genellikle taze halde ve yemeklerde kullanılan fesleğen bitkisi, en çokta yemeklerde tat verici olarak kullanılmaktadır. Bir taze baharat özelliği taşıyan fesleğen özellikle çorbalara kurutulmuş hali ile katılır ve salatalara da çiğ haliyle ilave edilir. Bu bitkiyi kısa bir süreliğine plastik kaplarda muhafaza edebilirsiniz ancak uzun süreli olarak saklanacaksa, kaynar suda bekletilir ve hemen buzluğa atılır. Bu bitki kurutularak da saklanabilmektedir ancak kurutma işlemi kokusunun azalmasına neden olabilir.

K vitamini bakımından zengin olan fesleğen bitkisi ayrıca manganez deposudur. Vitamin A, Bakır ve vitamin C açısından çok zengin bir doğal kaynaktır. Ayrıca demir, kalsiyum, magnezyum, folat ve omega-3 yağ asitlerini bol miktarda içerir.

Fesleğenin Hastalıklara Karşı Etkileri

Fesleğen çok iyi bir besin kaynağıdır. Ayrıca kaliteli antioksidan özelliğe sahip olduğu için DNA yapısını genel anlamda korumaktadır. Ayrıca bu bitki anti bakteriyel etkiye sahiptir ve bu sayede iltihap oluşumlarını büyük ölçüde ortadan kaldır. Fesleğen bitkisi kardiyovasküler hastalıkların riskini azaltır, kalbi korur, kanda bulunan kötü kolesterolü yok eder ve diyabete iyi gelir. Ayrıca deride oluşan yaraların erken iyileşmesine yardımcı olur ve mide ağrılarını dindirir. Beyin sağlığını da koruyan bu bitki ayrıca eklem ağrılarına da iyi gelir ve yaşlanma karşıtıdır.

DNA Üzerindeki Koruyucu Etkileri

Fesleğen içeriğindeki antioksidanların yardımı ile bitkisel bir besin kaynağına dönüştüğü için ve içeriğinde vicenin ve orientin bileşiği bulunduğu için DNA üzerinde büyük bir koruma sağlar. Ayrıca bu bitkinin yapısında bulunan flavonoidler sayesinde hücresel düzeyde koruma sağlar. Vicenin ve orientin ismi verilen bu maddeler suda çözülebilir bir özelliğe sahiptirler. Bu maddeler ayrıca kromozomları ve hücre organellerini radyasyon gibi tehlikelerden büyük oranda korumaktadır.

Fesleğenin Antibakteriyal Etkileri

Fesleğen bitkisinin en önemli özelliklerinden biride antibakteriyal olmasıdır. Bu durum yağların uçucu olması ile direkt bağlantılıdır. Bunu nedeni ise fesleğen yapraklarının linalol, sineol, sabinen, öjenol, limonen ve mirsen den arındırılmış uçucu yağlar içermesidir. Aynı zamanda bu yağlar patojenik bakteri türlerinin kaybolmasına yardımcı olmaktadır. Günümüzde bu durum için patojenik bakterilerin yok edilmesi adına hap şeklinde üretimi yapılmıştır. Bakteriyal enfeksiyonların çok daha büyük sıkıntılara neden olmasını engelleyen fesleğen bitkisi çok kuvvetli bir anti biyotik etki göstererek bakterilerin vücuttan atılımını sağlamaktadır.

Fesleğenin İltihap Oluşumuna Etkileri

Fesleğen bitkisinin içerisinde bol miktarlarda bulunan eugenol adında ki uçucu yağ, insan vücudunda gelişen ve iltihap oluşmasına neden olan siklooksijenaz yani (COX) adı verilmiş enzimi büyük ölçüde bloke etmeye yardımcı olur. Bu durumun çok önemli olmasının sebebi aspirin gibi anti iltihabik etki gösteren ilaçların etkisini büyük ölçüde azaltmasıdır. Ayrıca fesleğen bitkisi bağırsaklarda oluşan iltihaplanmaları da engellediği gibi romantizmal artrit hastalığına da iyi gelir.

feslegen-neye-iyi-gelir

Kardiyovasküler Hastalıklar Üzerindeki Etkisi

A vitamini açısından çok zengin olan fesleğen bitkisi bu sayede kardiyovasküler hastalıklarına karşı koruma sağlamaktadır. Ayrıca yapısında bol miktarda magnezyum ve diğer mineralleri bulundurur. Bu sadede de serbest radikallere karşı etkin bir mücadele verir. Bunun yanı sıra kana akışkanlık kazandırır ve kötü kolesterolün yükselmesini engeller.

Bol miktarda magnezyum içerdiği için kalp kaslarındaki olası spazmlarını engeller. Nabzı ve kalp ritimlerini düzenler ve kan damarlarındaki düzensizliğe son verir. Ayrıca fesleğen bitkisi kronik strese sebep olan kalp hastalıklarını da önlemeye yardımcı olur. Kalp sağlığı açısından çok önemli olan fesleğen bitkisi içeriğinde K vitamini, C vitamini, kalsiyum, magnezyum, demir, bakır, folat, ve omega-3 yağ asitlerini bulundurur.

Fesleğenin Yaralar Üzerindeki Etkileri

Fesleğen içeriğinde bulunan zengin minerallerin sayesinde ve ayrıca kuvvetli antioksidan içeriğinin yardımı ile deride oluşan yara bereler üzerinde olumlu etki yaratır ve yaraların daha çabuk iyileşmesine yardımcı olur. Genellikle bu işlemler için fesleğen yaprakları kullanılır ve yara tedavilerinde büyük rol üstlenir.

Diyabet Üzerindeki Etkileri

Özellikle de diyabet-2 hastalığı ile mücadele eden insanların beslenme ve diyet listelerinde fesleğen bitkisi sürekli yerini alır. Kandaki şeker dengesini normal değerlerde tutar ve kan şekerinin seviyesini ani yükselmelerde düşürmeye yardımcı olur. Bu nedenle kan şekeri seviyeleri düşük olan kişilerin doktor tavsiyesi olmadan fesleğen tüketmeleri önerilmemektedir.

Mide Hastalıkları Üzerindeki Etkileri

Mide için en büyük düşman şüphesiz strestir. İnsan vücudu aşırı strese maruz kaldığı zaman, mide koruma amaçlı içeriğindeki asitleri salgılamaya başlar. Böyle bir durumda ülser veya reflü oluşma riski daha yüksektir. Fesleğen bitkisi de midenin salgıladığı bu zararlı aitlerin üremesini engeller ve durdurur. Mide mukusu üretimini de destekleyen fesleğen bu sayede asitlerin sebep olabileceği hastalıklara karşı bünyeyi korur.

Eklem ve Kemikler Üzerindeki Etkileri

Genellikle eklemlerde rastlanan kronik iltihaplı hastalıklara karşı koruyucu ve iyileştirici bir etki gösteren fesleğen, Düzenli tüketim yapılması halinde iltihaba dayanan ağrıların giderilmesinde aspirin den daha büyük bir fayda sağlayacaktır.

Fesleğenin Beyin Sağlığına Etkileri

Fesleğen kökünden elde edilen bir madde ve anti stres ile mental uyarıcı olarak etki yapar. Günümüzde yapılan bazı araştırmalara göre fesleğen bitkisi bazı mental problemlere karşı bir bariyer oluşturup uyuşukluk ve benzeri sorunlara karşı korumaktadır. Ayrıca bu bitki zihne dinginlik ve canlılık verir.

Fesleğenin Yaşlanma Üzerindeki Etkileri

İngiltere’de yapılan bazı araştırmalar neticesinde; fesleğen bitkisi vücuttaki zararlı maddeleri atarak vücudu ve cildi onarıp yaşlanmasını önlediği ortaya çıkmıştır. Fesleğen zararlı molekülleri ortadan kaldırarak hücrelerin zarar görmesini engeller. Ayrıca karaciğerde birikmiş olan serbest radikalleri de yok eder ve bu radikallerin yaşlanmaya sebebiyet vermesini engeller.

Fesleğenin Antioksidan Etkileri

Günümüze kadar birçok araştırma yapılmış ve bu araştırmaların ortak ürünü olarak ortaya çıkan fesleğenin antioksidan özelliği olmuştur. Özelikle serbest radikallere karcı mücadele eden bu antioksidanlar genel sağlığı da koruma altına almıştır.

Fesleğenin Zararları Yan Etkileri

  • Fesleğen kanın pıhtılaşmasına olumsuz etki gösterebileceği için ameliyatlarda sorun çıkmasına sebep olabilir. Bu nedenle ameliyatlara 3 hafta kala fesleğen tüketimine son verilmelidir.
  • Aşırı tüketim beraberinde aşırı tansiyon düşmesi gibi sorunlar getirebilir.
  • Fesleğen yağı kanın pıhtılaşmasını engelleyebilir
  • Gebe ve emziren kadınların ilaç kullanımı yaparken beraberinde fesleğen tüketmeleri önerilmez.
  • Aşırı ve sürekli fesleğen yağı tüketmek karaciğer kanseri gibi ciddi hastalıklara sebep olabilir.
  • Kan şekeri seviyeleri düşük olan insanlarda kullanılması tavsiye edilmez

Fesleğenin Besin Değerleri

Fesleğenin 100 gramında 23 kalori bulunur. Ayrıca; 3,2 gram protein, 2,7 gram karbonhidrat, 0,6 gram yağ, 5276 IU vitamin A, 177 mg kalsiyum, 64 mg magnezyum ve 295 mg potasyum içermektedir.

Öneriler

Fesleğende diğer tüm gıdalar gibi aşırı tüketilmedikçe sağlığa bir zarar vermez. Ayrıca fesleğenin yaklaşık 60 türü olduğundan bahsetmiştik bu nedenle eğer kendiniz fesleğen yetiştiriyorsanız toplama işlemi yaparken araya zararlı veya zehirli otların karışmadığına emin olmanızı öneririz.

Yazar Hakkında

Davut

Yorum Yapmak İster misiniz?