Deprem dünyanın birçok noktasında ve özellikle ülkemizde sık sık yaşanan doğal afetler arasında yer almaktadırlar. Fay hattı üzerinde bulunan yerleşimler, binaların sağlam olmaması gibi nedenlerle ne yazık ki depremler ülkemizde büyük yıkımlara sebep olmaktadır. Bununla birlikte deprem konusunda bilinçli olmak çok önemlidir.

Bilinçli birçok kişi deprem sırasında ne yapacağını bilmekte ve bu sayede enkaz altında kalsa bile göçükten sağ salim kurtarılmaktadır. Deprem sırasında yapılmaması gereken birçok davranış sebebiyle depremden daha büyük zararlar ortaya çıkabilir. Deprem sırasında panik yapmamak ve depremzedenin sağlığı ve güvenliği açısından olumsuz olabilecek davranışlar uzak durmak gerekir.

Deprem Sırasında Mutlaka Yapın

Deprem anında yapılacak bazı davranışlar bina yıkılsa bile can kurtarabilir. Deprem sırasında mutlaka yapılması gereken bazı davranışlar;

  • Duvara sabitlenmemiş dolap, raf gibi eşyalardan uzak durun.
  • Güvenli bir yer bulun.
  • Diz üstü çökün.
  • Başınızı iki elin arasına alarak yâda kitap gibi koruyucu bir malzeme ile sarsıntı geçene kadar koruyun.
  • Düşmemek için sabit bir yerden tutunun.

Enerjinizi İyi Kullanın, Panik Yapmayın

Deprem sırasında dikkat edilmesi gereken en önemli konu panik yapmamaktır. Deprem geçtikten sonra ise enkaz altında kalınsa bile afetzedenin panik yapmadan, sessiz bir şekilde beklemesi gerekir. Bu noktada enerjinin mümkün olduğunca idareli kullanılması ve enerjiyi tüketici davranışlardan uzak durulmalıdır. Depremzedenin deprem anında kaçınması gereken davranışlar:

  • Panik yapmamalı
  • Kesinlikle bağırmamalı ve enerjisini harcamamalı
  • Rastgele hareket edip enerjisini harcamamalı
  • Dışarıdan gelebilecek sesleri duyabilmeyi zorlaştıran davranışları sergilememeli

Deprem Sırasında Kesinlikle Yapmayın

Deprem anında panikleyen ve ne yapacağını bilemeyen birçok kişi, yapılmaması gereken davranışları yaparak depremden daha tehlikeli sonuçlara yol açabilir. Bu sebeple deprem sırasında yapılmaması gereken davranışlar;

  • Kesinlikle panik yapmayın.
  • Merdivene yâda çıkış kapılarına koşmayın.
  • Balkona yâda terasa çıkmayın.
  • Pencereden yâda balkondan atlamayın.
  • Acil durum bildirimi dışında telefon kullanmayın.
  • Kesinlikle asansör kullanmayın.
  • Dökülebilecek malzemelere yakın durmayın.
  • Pencere ve camdan yapılmış yerlere yakın durmayın.
  • Kibrit yâda çakmak kullanmayın.
  • Elektrik düğmelerine dokunmayın.

Deprem Sırasında Açık Alanda Yapılmaması Gereken Davranışlar

  • Panik olmamalı ve etraftaki insanları paniğe sokmamalı
  • Enerji hatlarına ve direklere yakın durulmamalı
  • Diğer binalara ve duvar diplerine yakın durulmamalı
  • Taş ve toprak kayması gelebilecek yamaçların altında durulmamalı
  • Sahil kenarı ve deniz kıyısına yakın bir yerde beklenmemeli
  • Karmaşaya sebep olacak davranışlarda bulunmamalı
  • Cadde ve sokaklar acil yardım araçlarının geçemeyeceği şekilde engellenmemeli

Deprem Sırasında Araç İçerisinde Yapılmaması Gereken Davranışlar

 Trafikte seyir halindeyken panik yapmamak ve karmaşıklığa sebep olmamalı

  • Aracı olduğu gibi bırakıp gitmemeli
  • Sarsıntı geçtikten sonra araç kullanmaya devam edilmemeli
  • Deprem sırasında köprü gibi güvenli olmayan bir yerde durulmamalı
  • Depreme kapalı bir otoparkta yakalandığınız durumda, araba ile otoparktan çıkılmaya çalışmamalı ve arabanın içinde beklenmemeli
  • Deprem anında yeraltı treni yâda tren içerendeyseniz, panik yapmamalı ve diğer yolcuları endişelendirecek davranışlar sergilenmemeli
  • Deprem anında yeraltı treni yâda tren içerendeyseniz, dışarı çıkmaya çalışılmamalı
  • Metro yâda trende depreme yakalandığında, yetkili kişilerin sözünden çıkılmamalı

Deprem Sonrası Göçük Altında Kalırsanız Kesinlikle Yapmayın

Deprem sarsıntı geçtikten sonra göçük altında kalınması durumunda çok dikkatli davranılmalıdır. Yapacağınız doğru davranışların hayatınızı kurtarması mümkün olurken, göçük altındayken yapılacak yanlışlar ciddi yaralanmalara ve ölüme sebep olabilir. Enkaz altında kaldığınız durumlarda yapılmaması gereken davranışlar;

  • Öncelikli olarak panik yapılmamalı ve dengesiz hareketler sergilenmemeli
  • Haraket kabiliyetiniz kısıtlıysa, riskli hareketlerden kaçınılmalı
  • Enerjiyi boşa harcayarak davranışlarda bulunulmamalı
  • Kurtarma ekininden gelebilecek sesleri engelleyecek sesler çıkarılmamalı

Deprem Sonrası Kapalı Alanda Yapılmaması Gereken Davranışlar

Deprem bitikten sonra binada enkaz oluşmadıysa pozisyon değiştirilmemeli ve depremin bittiğinden emin olunmadan hareket edilememelidir. Emin olduktan sonra önce kendi güvenliğiniz sonra çevredeki insanların güvenliği sağlanmalıdır. Gaz ve yanık kokusu duyulursa, gaz hatı kapatılmalı ve tüm pencereler açılmalıdır.

Ardından panik yapılmamalı ve bina içinde kalınmamalıdır. Kapıdan çıkılarak bina terk edilmelidir. Herhangi bir yanık yâda gaz kokusu yoksa dökülen tehlikeli maddeler temizlenmeden binadan çıkılmamalıdır. Ardından acil durum çantası alınarak çevredeki buluşma noktasına haraket edilmelidir. Buluşma noktasında diğer insanları paniğe sokacak davranışlardan uzak durulmalı. Muhtemel artçı depremlere karşı tehlike geçmeden binaya tekrar girilmemelidir.